Ustanie członkostwa w spółdzielni: Przewodnik po prawach i skutkach

Ustanie członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej to proces, który może mieć daleko idące konsekwencje prawne i finansowe dla każdego członka. Zrozumienie przyczyn, procedur oraz skutków tego zdarzenia jest kluczowe, aby świadomie zarządzać swoimi prawami i obowiązkami wobec spółdzielni. Jako ekspertka w dziedzinie nieruchomości i prawa spółdzielczego, postaram się wyjaśnić wszystkie zawiłości związane z tym tematem.

Główne tryby ustania członkostwa w spółdzielni

Ustanie członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej to nie jest jednorodny proces. Prawo spółdzielcze przewiduje trzy główne tryby, w jakich może do tego dojść: wygaśnięcie, wykluczenie oraz wykreślenie z rejestru członków. Każdy z nich ma inne podstawy prawne, procedury i skutki, dlatego tak ważne jest, aby rozróżniać te sytuacje.

• Wygaśnięcie członkostwa: Jest to najczęstsza forma ustania członkostwa, która następuje z mocy prawa, automatycznie, w wyniku zaistnienia określonych zdarzeń. Nie wymaga ono formalnej decyzji organów spółdzielni, choć często jest przez nie jedynie potwierdzane.
• Wykluczenie członka: Ma charakter sankcyjny. Jest to decyzja organów spółdzielni, która pozbawia członka jego statusu w związku z poważnym naruszeniem obowiązków statutowych lub działaniem na szkodę spółdzielni.
• Wykreślenie członka z rejestru: To formalne potwierdzenie, że dana osoba przestała spełniać warunki wymagane do bycia członkiem spółdzielni. Ma charakter deklaratoryjny, czyli jedynie stwierdza zaistniały stan faktyczny.

Wygaśnięcie: gdy członkostwo kończy się automatycznie

Jak wspomniałam, wygaśnięcie członkostwa to najbardziej powszechny scenariusz. Następuje ono z mocy prawa, co oznacza, że nie jest potrzebna uchwała organów spółdzielni, aby członkostwo ustało. Zazwyczaj spółdzielnia jedynie formalnie odnotowuje ten fakt. Prawo spółdzielcze oraz ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych precyzują katalog zdarzeń, które prowadzą do wygaśnięcia członkostwa.

• Śmierć członka: Z chwilą śmierci osoby fizycznej, jej członkostwo w spółdzielni wygasa. Jest to automatyczny proces, który otwiera drogę spadkobiercom do ubiegania się o przyjęcie do spółdzielni, ale nie dziedziczą oni członkostwa wprost.
• Zbycie prawa do lokalu: Jeśli członek spółdzielni zbywa (sprzedaje, daruje) swoje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub prawo odrębnej własności, a nie posiada innych praw do lokali w tej samej spółdzielni, jego członkostwo wygasa. Jest to logiczne, ponieważ członkostwo jest ściśle związane z posiadaniem prawa do lokalu.
• Utrata prawa do lokalu: W przypadku spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, jego utrata (np. na skutek orzeczenia sądu o eksmisji z powodu długotrwałych zaległości) również prowadzi do wygaśnięcia członkostwa.
• Likwidacja spółdzielni: W sytuacji postawienia spółdzielni w stan likwidacji lub ogłoszenia jej upadłości, członkostwo wszystkich jej członków wygasa.
• Wypowiedzenie członkostwa: Członek ma prawo samodzielnie zrezygnować z członkostwa, składając pisemne wypowiedzenie z zachowaniem terminów określonych w statucie spółdzielni.

Wykluczenie: sankcja za naruszenie obowiązków

Wykluczenie to z pewnością najpoważniejsza forma ustania członkostwa, ponieważ ma charakter sankcyjny. Jest to decyzja podejmowana przez organy spółdzielni w odpowiedzi na poważne naruszenia obowiązków przez członka. Przesłanki do wykluczenia muszą być jasno określone w statucie spółdzielni i zawsze muszą być zgodne z przepisami Prawa spółdzielczego. Nie można wykluczyć członka bez ważnego powodu.

• Ciężkie naruszenie obowiązków statutowych: Każdy członek spółdzielni ma obowiązek przestrzegać postanowień statutu. Poważne i uporczywe ignorowanie tych zasad może być podstawą do wykluczenia.
• Działanie na szkodę spółdzielni: Chodzi tu o celowe lub rażąco niedbałe działania, które przynoszą spółdzielni wymierne straty finansowe lub reputacyjne.
• Umyślne lub w rażącym niedbalstwie zawinione działanie: To ogólna kategoria obejmująca szeroki zakres zachowań, które świadczą o braku dbałości o interesy spółdzielni lub wręcz o świadomym szkodzeniu jej.
• Długotrwałe zaleganie z opłatami: Jest to jedna z najczęstszych przyczyn wykluczenia. Spółdzielnia ma prawo wykluczyć członka, który mimo wielokrotnych wezwań do zapłaty, uporczywie zalega z opłatami za używanie lokalu lub innymi należnościami.
• Rażące lub uporczywe wykraczanie przeciwko porządkowi domowemu: Dotyczy to zachowań, które zakłócają spokój i porządek w budynku, utrudniając innym mieszkańcom korzystanie z ich lokali i części wspólnych.

Wykreślenie: formalne potwierdzenie zmian

Wykreślenie z rejestru członków to czynność o charakterze deklaratoryjnym. Oznacza to, że nie jest to decyzja, która powoduje ustanie członkostwa, lecz jedynie formalne potwierdzenie faktu, że członek przestał spełniać warunki statutowe do bycia członkiem. Najczęściej dzieje się tak, gdy członek zbył ostatni posiadany w danej spółdzielni lokal, a jego członkostwo wygasło z mocy prawa. Spółdzielnia, po stwierdzeniu tego faktu, dokonuje jedynie technicznego wykreślenia z listy członków.

Wygaśnięcie członkostwa krok po kroku: najczęstsze scenariusze

Jak już wspomniałam, wygaśnięcie członkostwa to najbardziej różnorodna i najczęściej występująca forma ustania tego statusu. W przeciwieństwie do wykluczenia, nie jest to sankcja, lecz naturalna konsekwencja pewnych zdarzeń. Przyjrzyjmy się bliżej najczęstszym scenariuszom, które prowadzą do automatycznego wygaśnięcia członkostwa.

Śmierć członka spółdzielni: co dzieje się z członkostwem i lokalem?

Z chwilą śmierci członka spółdzielni, jego członkostwo wygasa z mocy prawa. Jest to automatyczne i nie wymaga żadnych dodatkowych działań ze strony spółdzielni czy spadkobierców w celu jego zakończenia. Jednakże, to dopiero początek drogi dla rodziny zmarłego, zwłaszcza w kontekście statusu prawnego zajmowanego lokalu.

Czy spadkobiercy dziedziczą członkostwo automatycznie? Prawa i obowiązki rodziny

Ważne jest, aby zrozumieć, że spadkobiercy nie dziedziczą członkostwa w spółdzielni automatycznie. Prawo spółdzielcze jasno stanowi, że członkostwo ma charakter osobisty. Oznacza to, że po śmierci członka, jego status w spółdzielni wygasa. Spadkobiercy mogą jednak ubiegać się o przyjęcie do spółdzielni, jeśli spełniają warunki statutowe. W przypadku spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, w ciągu roku od śmierci członka, małżonek, dzieci i inne osoby bliskie, które mieszkały z nim w lokalu, mają prawo do zawarcia umowy o ustanowienie tego prawa. Jeśli chodzi o spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub odrębną własność, te prawa wchodzą do masy spadkowej i podlegają dziedziczeniu na zasadach ogólnych, niezależnie od członkostwa.

Jakie kroki muszą podjąć spadkobiercy, aby uregulować status prawny?

Uregulowanie statusu prawnego lokalu po śmierci członka spółdzielni wymaga podjęcia kilku kluczowych kroków:

1. Stwierdzenie nabycia spadku: Należy uzyskać sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Jest to podstawowy dokument potwierdzający, kto jest spadkobiercą.
2. Złożenie wniosku o przyjęcie w poczet członków: Jeśli spadkobiercy chcą kontynuować członkostwo w spółdzielni (co jest konieczne w przypadku prawa lokatorskiego i zalecane w przypadku własnościowego, aby mieć wpływ na zarządzanie), muszą złożyć pisemną deklarację członkowską i wniosek o przyjęcie do spółdzielni.
3. Uregulowanie zaległości: Spadkobiercy są odpowiedzialni za wszelkie zaległości w opłatach, które powstały przed i po śmierci członka. Ich uregulowanie jest często warunkiem przyjęcia do spółdzielni.
4. Zgłoszenie zmian w spółdzielni: Należy niezwłocznie poinformować spółdzielnię o śmierci członka i przedstawić dokumenty potwierdzające status spadkobierców.
5. Przepisanie praw do lokalu: W zależności od rodzaju prawa do lokalu (lokatorskie, własnościowe, odrębna własność), konieczne będzie dokonanie odpowiednich czynności prawnych w celu przepisania tego prawa na spadkobierców.

Sprzedaż lub darowizna mieszkania spółdzielczego: jak wpływa to na status członka?

Zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub prawa odrębnej własności (poprzez sprzedaż, darowiznę, zamianę) jest kolejną częstą przyczyną wygaśnięcia członkostwa. Jeśli zbywca nie posiada w danej spółdzielni innych praw do lokali, jego członkostwo wygasa z chwilą zbycia. Jest to bezpośrednia konsekwencja zasady, że członkostwo w spółdzielni mieszkaniowej jest ściśle powiązane z posiadaniem prawa do lokalu w tejże spółdzielni.

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu a członkostwo: nierozerwalny związek?

Tak, w praktyce można mówić o nierozerwalnym związku. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest prawem zbywalnym, dziedzicznym i podlegającym egzekucji. Jednakże, aby nabywca tego prawa mógł w pełni korzystać ze wszystkich uprawnień, w tym wpływać na zarządzanie spółdzielnią, musi stać się jej członkiem. Zgodnie z Prawem spółdzielczym, nabywca spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu musi złożyć deklarację członkowską. Spółdzielnia nie może odmówić mu przyjęcia w poczet członków, o ile spełnia on warunki statutowe. Zbywca, który sprzedaje swoje jedyne własnościowe prawo do lokalu, automatycznie traci członkostwo.

Odrębna własność lokalu: czy sprzedaż zawsze oznacza koniec członkostwa?

Podobnie jak w przypadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, sprzedaż lokalu stanowiącego odrębną własność również prowadzi do ustania członkostwa, jeśli jest to jedyny lokal członka w danej spółdzielni. Członkostwo w spółdzielni jest bowiem powiązane z posiadaniem jakiegokolwiek prawa do lokalu w jej zasobach. Jeśli sprzedajesz swoje mieszkanie z odrębną własnością i nie masz już żadnych innych praw w tej spółdzielni (np. innego lokalu, garażu), twoje członkostwo wygasa. Nabywca lokalu z odrębną własnością ma prawo, ale nie obowiązek, ubiegać się o członkostwo w spółdzielni.

Wypowiedzenie członkostwa z własnej inicjatywy: jak to zrobić poprawnie?

Każdy członek spółdzielni ma prawo do dobrowolnego wystąpienia ze spółdzielni poprzez wypowiedzenie członkostwa. Jest to najprostsza droga, jeśli nie jesteś już zainteresowany byciem częścią wspólnoty spółdzielczej. Ważne jest jednak, aby zrobić to prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami i statutem spółdzielni, aby uniknąć nieporozumień i opóźnień w rozliczeniach.

Jak napisać i złożyć wypowiedzenie? Wzór i kluczowe elementy

Wypowiedzenie członkostwa musi być złożone w formie pisemnej. Nie ma jednego, sztywnego wzoru, ale powinno zawierać kilka kluczowych elementów, aby było skuteczne:

• Dane członka: Imię, nazwisko, adres zamieszkania, numer członkowski (jeśli jest).
• Dane spółdzielni: Pełna nazwa i adres.
• Oświadczenie o wypowiedzeniu: Jasne i jednoznaczne stwierdzenie woli wypowiedzenia członkostwa w spółdzielni.
• Data: Data sporządzenia pisma.
• Podpis: Własnoręczny podpis członka.
• Uzasadnienie (opcjonalnie): Choć nie jest wymagane, możesz krótko wyjaśnić powody swojej decyzji.

Wypowiedzenie najlepiej złożyć osobiście w biurze spółdzielni, prosząc o potwierdzenie odbioru na kopii, lub wysłać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. To zapewni Ci dowód, że i kiedy wypowiedzenie zostało skutecznie doręczone.

Jakie są terminy wypowiedzenia i kiedy staje się ono skuteczne?

Terminy wypowiedzenia członkostwa są zazwyczaj określone w statucie spółdzielni. Prawo spółdzielcze wskazuje, że okres wypowiedzenia nie może być krótszy niż 1 miesiąc i dłuższy niż 3 miesiące. Zazwyczaj wypowiedzenie staje się skuteczne z końcem miesiąca kalendarzowego, w którym upływa okres wypowiedzenia. Na przykład, jeśli statut przewiduje 3-miesięczny okres wypowiedzenia, a Ty złożysz wypowiedzenie w styczniu, to okres wypowiedzenia upłynie z końcem kwietnia, a Twoje członkostwo ustanie 1 maja.

Utrata prawa do lokalu a ustanie członkostwa: kiedy spółdzielnia może Cię pozbawić mieszkania?

Utrata spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu jest kolejną przyczyną wygaśnięcia członkostwa. Jest to sytuacja, w której spółdzielnia, na mocy wyroku sądowego, może pozbawić członka prawa do zajmowania lokalu. Najczęściej dzieje się tak w przypadku długotrwałych i znacznych zaległości w opłatach, ale także w sytuacjach rażącego naruszania porządku domowego lub dewastacji mienia spółdzielni.

Konsekwencje utraty spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu

Utrata spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu ma bardzo poważne konsekwencje. Przede wszystkim, członek traci prawo do zajmowania lokalu i jest zobowiązany do jego opróżnienia. Spółdzielnia, po uprawomocnieniu się wyroku, może wszcząć procedurę eksmisji. Wraz z utratą prawa do lokalu, automatycznie wygasa również członkostwo w spółdzielni. Spółdzielnia jest zobowiązana do rozliczenia się z byłym członkiem z wniesionego wkładu mieszkaniowego, ale ma prawo potrącić wszelkie swoje należności, w tym koszty postępowania sądowego i zaległe opłaty.

Wykluczenie ze spółdzielni: kiedy grozi Ci najpoważniejsza sankcja?

Wykluczenie ze spółdzielni to zdecydowanie najpoważniejsza sankcja, jaką może zastosować spółdzielnia wobec swojego członka. Ma ona charakter dyscyplinujący i jest stosowana w ostateczności, gdy inne środki zawiodły. Ważne jest, aby pamiętać, że proces wykluczenia jest ściśle regulowany przez prawo i statut spółdzielni, a członek ma prawo do obrony i odwołania się od tej decyzji.

Jakie działania mogą prowadzić do wykluczenia? Katalog najczęstszych przewinień

Podstawy do wykluczenia członka muszą być zawsze jasno określone w statucie spółdzielni i zgodne z Prawem spółdzielczym. Nie można wykluczyć członka z byle powodu. Oto katalog najczęstszych przewinień, które mogą skutkować tak drastyczną decyzją:

• Długotrwałe zaległości w opłatach: To najczęstsza przyczyna. Jeśli członek, mimo wezwań do zapłaty, uporczywie i przez dłuższy czas nie reguluje należności za używanie lokalu, fundusz remontowy czy inne opłaty, spółdzielnia może podjąć decyzję o jego wykluczeniu.
• Rażące lub uporczywe wykraczanie przeciwko porządkowi domowemu: Dotyczy to zachowań, które znacząco zakłócają spokój i komfort życia innych mieszkańców, np. notoryczne hałasowanie, dewastacja części wspólnych, agresywne zachowania.
• Działanie na szkodę spółdzielni: Obejmuje to umyślne lub rażąco niedbałe działania, które prowadzą do strat finansowych spółdzielni, niszczenia jej mienia lub godzą w jej dobre imię.
• Ciężkie naruszenie obowiązków statutowych: Każdy statut spółdzielni określa obowiązki członków. Poważne i świadome ich łamanie może być podstawą do wykluczenia.

Długotrwałe zaległości w opłatach: główny powód interwencji spółdzielni

Z mojego doświadczenia wynika, że długotrwałe zaległości w opłatach są zdecydowanie najczęstszą przyczyną, dla której spółdzielnie decydują się na wszczęcie procedury wykluczenia. Spółdzielnia ma obowiązek dbać o płynność finansową i równomierne rozkładanie ciężarów na wszystkich członków. Jeśli jeden z nich uporczywie nie płaci, obciąża to pozostałych. Zanim jednak dojdzie do wykluczenia, spółdzielnia musi podjąć szereg działań, w tym wysyłać wezwania do zapłaty, często z wyznaczeniem dodatkowego terminu i informacją o konsekwencjach. Dopiero brak reakcji na te wezwania i narastające zadłużenie otwiera drogę do procedury wykluczenia.

Rażące naruszenie porządku domowego i działanie na szkodę spółdzielni

Oprócz zaległości finansowych, poważne naruszenia porządku domowego lub działania na szkodę spółdzielni również mogą skutkować wykluczeniem. Rażące naruszenie porządku domowego to nie tylko jednorazowe głośne przyjęcie, ale raczej uporczywe i powtarzające się zachowania, które uniemożliwiają innym mieszkańcom normalne funkcjonowanie. Działanie na szkodę spółdzielni to z kolei szersza kategoria, obejmująca np. celowe niszczenie mienia wspólnego, fałszowanie dokumentów, czy inne czyny, które mają negatywny wpływ na funkcjonowanie i finanse spółdzielni.

Inne przyczyny zapisane w statucie, o których musisz wiedzieć

Warto pamiętać, że statut każdej spółdzielni może zawierać dodatkowe, szczegółowe przyczyny wykluczenia, które są dostosowane do specyfiki danej wspólnoty. Dlatego zawsze zachęcam do dokładnego zapoznania się ze statutem swojej spółdzielni. To tam znajdziesz pełną listę obowiązków i ewentualnych przewinień, które mogą prowadzić do utraty członkostwa. Niewiedza nie zwalnia z odpowiedzialności, a statut jest podstawowym dokumentem regulującym prawa i obowiązki członków.

Procedura wykluczenia: jak przebiega i jakie masz prawa?

Procedura wykluczenia jest procesem formalnym i musi być przeprowadzona zgodnie z przepisami Prawa spółdzielczego oraz statutu spółdzielni. Jest to niezwykle ważne, ponieważ wszelkie uchybienia proceduralne mogą skutkować uchyleniem uchwały o wykluczeniu przez sąd. Członek, którego dotyczy postępowanie, ma szereg praw, które mają na celu ochronę jego interesów.

Kto podejmuje decyzję? Rola rady nadzorczej i walnego zgromadzenia

Decyzję o wykluczeniu członka podejmuje rada nadzorcza spółdzielni. Statut może jednak przewidywać, że w określonych przypadkach decyzję tę podejmuje walne zgromadzenie. Zanim jednak decyzja zostanie podjęta, członek musi mieć możliwość przedstawienia swoich wyjaśnień na piśmie lub osobiście przed organem podejmującym decyzję. Uchwała o wykluczeniu musi być podjęta większością głosów i zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

Prawo do odwołania: jak i gdzie walczyć o swoje prawa?

Od uchwały rady nadzorczej o wykluczeniu członkowi przysługuje prawo do odwołania się do walnego zgromadzenia. Odwołanie należy wnieść w terminie określonym w statucie, zazwyczaj w ciągu 30 dni od daty otrzymania pisemnej uchwały wraz z uzasadnieniem. Walne zgromadzenie rozpatruje odwołanie i podejmuje ostateczną decyzję wewnątrz spółdzielni. Jest to kluczowy etap, ponieważ daje szansę na ponowne rozważenie sprawy i przedstawienie swoich argumentów szerszemu gronu członków.

Droga sądowa jako ostateczna instancja: kiedy warto z niej skorzystać?

Jeśli walne zgromadzenie podtrzyma decyzję o wykluczeniu lub nie rozpatrzy odwołania w terminie, członkowi przysługuje prawo do wniesienia powództwa o uchylenie uchwały o wykluczeniu do sądu powszechnego. Jest to ostateczna instancja, w której można walczyć o swoje prawa. Termin na wniesienie takiego powództwa wynosi 6 tygodni od dnia doręczenia uchwały walnego zgromadzenia. Skorzystanie z drogi sądowej jest zasadne, gdy uważasz, że decyzja o wykluczeniu jest bezpodstawna, narusza przepisy prawa lub statutu, lub została podjęta z naruszeniem procedur. Warto wtedy skorzystać z pomocy prawnika, który pomoże ocenić szanse na powodzenie i poprowadzi sprawę.

Skutki ustania członkostwa: co dzieje się z Twoimi pieniędzmi i lokalem?

Ustanie członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej, niezależnie od tego, czy nastąpiło w wyniku wygaśnięcia, wykluczenia czy wykreślenia, wiąże się z szeregiem konsekwencji. Najważniejsze z nich dotyczą rozliczeń finansowych z byłym członkiem oraz statusu prawnego zajmowanego przez niego lokalu. Zrozumienie tych aspektów jest kluczowe, aby wiedzieć, czego można się spodziewać i jakie kroki należy podjąć.

Rozliczenia finansowe z byłym członkiem: na co możesz liczyć?

Po ustaniu członkostwa spółdzielnia ma obowiązek dokonać rozliczeń finansowych z byłym członkiem lub jego spadkobiercami. Obejmuje to zwrot wniesionych udziałów członkowskich oraz wkładu mieszkaniowego lub budowlanego. To ważne zabezpieczenie finansowe, które ma na celu ochronę interesów członków spółdzielni.

Zwrot udziałów członkowskich: zasady i terminy

Udziały członkowskie to kwoty, które każdy członek wnosi, przystępując do spółdzielni. Po ustaniu członkostwa spółdzielnia jest zobowiązana do ich zwrotu. Zasady i terminy zwrotu udziałów są szczegółowo określone w statucie spółdzielni. Zazwyczaj zwrot następuje w ciągu kilku miesięcy od daty ustania członkostwa, po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za rok, w którym członkostwo ustało. Warto sprawdzić statut, aby poznać dokładne terminy i ewentualne warunki.

Jak odzyskać wkład mieszkaniowy lub budowlany? Kwestia waloryzacji

Wkład mieszkaniowy (w przypadku lokalu lokatorskiego) lub budowlany (w przypadku lokalu własnościowego) to znacznie większe kwoty niż udziały, wniesione na pokrycie kosztów budowy lub nabycia lokalu. Po ustaniu członkostwa spółdzielnia jest zobowiązana do zwrotu tego wkładu. Kluczową kwestią jest tu waloryzacja wkładu. Statut spółdzielni może przewidywać zasady waloryzacji wkładu, co ma na celu uwzględnienie zmian wartości pieniądza w czasie. Jeśli statut nie przewiduje waloryzacji, zwrot następuje w nominalnej wysokości. W przypadku lokalu lokatorskiego, zwrot wkładu następuje po ponownym przydzieleniu lokalu innemu członkowi.

Prawo spółdzielni do potrącenia należności: co mogą zabrać z Twoich środków?

Należy pamiętać, że spółdzielnia ma prawo potrącić z kwot przeznaczonych do zwrotu (udziały, wkład) wszelkie swoje należności wobec byłego członka. Mogą to być zaległe opłaty za używanie lokalu, odsetki, koszty sądowe, odszkodowania za zniszczenia czy inne zobowiązania. Oznacza to, że faktycznie otrzymana kwota może być niższa niż suma wniesionych udziałów i wkładu, jeśli były członek miał nieuregulowane zobowiązania wobec spółdzielni.

Przeczytaj również: Skuteczne pismo do spółdzielni: Wzory i porady. Załatw sprawę!

Co dalej z mieszkaniem? Status prawny lokalu po ustaniu członkostwa

Ustanie członkostwa ma również bezpośredni wpływ na status prawny zajmowanego lokalu. Skutki te różnią się w zależności od tego, czy był to lokal lokatorski, własnościowy czy odrębna własność. To jeden z najważniejszych aspektów, który budzi najwięcej pytań.

Scenariusz dla lokalu lokatorskiego: obowiązek opróżnienia lokalu

W przypadku spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, ustanie członkostwa (np. z powodu wykluczenia lub utraty prawa do lokalu) oznacza utratę prawa do zajmowania tego lokalu. Były członek ma obowiązek opróżnić lokal i wydać go spółdzielni. Jeśli tego nie zrobi dobrowolnie, spółdzielnia może wszcząć postępowanie eksmisyjne. Spółdzielnia następnie przydziela ten lokal innemu członkowi, a byłemu członkowi zwracany jest wkład mieszkaniowy po potrąceniu należności i po ponownym zasiedleniu lokalu.

Scenariusz dla lokalu własnościowego: co z prawem do nieruchomości?

Sytuacja wygląda inaczej w przypadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub odrębnej własności. Ustanie członkostwa nie oznacza utraty samego prawa do nieruchomości. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu pozostaje prawem zbywalnym, dziedzicznym i podlegającym egzekucji. Podobnie jest z odrębną własnością. Jednakże, osoba, która nie jest już członkiem spółdzielni, traci możliwość wpływania na jej funkcjonowanie poprzez udział w walnych zgromadzeniach czy wybór organów. Nadal jest jednak zobowiązana do ponoszenia opłat za używanie lokalu oraz partycypowania w kosztach utrzymania nieruchomości wspólnej, zgodnie z przepisami ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i statutu spółdzielni.